Εκπαίδευση

Το Αρρεναγωγείο και το Παρθεναγωγείο στο χάρτη των Tαταούλων
του Pervitich, 1925
 

 

Το Αρρεναγωγείο (η Δημοτική Σχολή) των Ταταούλων

 

   Η Σχολή από τον αυλόγυρο

 

Στη μαρμάρινη εντοιχισμένη πλάκα, αναφέρονται οι ευεργέτες και όσοι συνέβαλαν για την οικοδόμηση του Αρρεναγωγείου / Εσωτερικά η Σχολή

 

Η τάξη της Σχολής παραμένει κενή από το 2003

 

Φωτογραφία από τον καθιερωμένο Σχολικό Αγιασμό, περίπου 1950 
(Αρχείο Αγίου Δημητρίου)

Η παιδεία στα Ταταύλα: Από σχετικούς κώδικες του 18ου αιώνα μαθαίνουμε τη λειτουργία Eλληνικού Σχολείου και παράλληλα την εκπαιδευτική δραστηριότητα της Κοινότητας που πιθανότατα να χρονολογείται και πολύ πιο παλαιότερα.
Στους κώδικες του 1810 αναφέρεται ότι με δαπάνες της Κοινότητας διατηρούντο Διδασκάλισσες κεντητριών, όπου συμπεραίνουμε ότι λειτούργησε την εποχή εκείνη μια υποτυπώδης Οικοκυρική ή Επαγγελματική Σχολή. Από τότε τα Ταταύλα φημίζονταν σε όλη την Πόλη για τις περίφημες κεντήστρες του. Στη συνέχεια, το 1859, ιδρύεται επτατάξιο Παρθεναγωγείο και το 1886, οκτατάξιο Αρρεναγωγείο.
Επίσης πρέπει να τονιστεί και η ύπαρξη Λυκείου, που αναφέρεται στο βιβλίο του Επισκόπου Παμφίλου Μελισσινού, το οποίο λειτούργησε από το 1868 μέχρι το 1872 στην μεγάλη κατοικία του Χρήστου Κάλφα Σκουληκάκη. Το Λύκειο με 6 τάξεις είχε 130 μαθητές από τους οποίους οι 45 ήταν οικότροφοι.
Παρθεναγωγείο Ταταούλων: Μέχρι το 1859 στα Ταταύλα δεν υπήρχε Κοινοτική Σχολή για τα κορίτσια. Η έλλειψη αυτή αναπληρωνόταν από ιδιωτικά σχολεία τα λεγόμενα «σπιτίσια», που κάθε ένα από αυτά συγκέντρωνε μέχρι και 40 μαθήτριες.
Με συνεισφορά των Ταταυλιανών ανεγέρθη το 1859 το Παρθεναγωγείο, δυτικά του Αγίου Δημητρίου, το οποίο λειτούργησε ως επτατάξια Αστική Σχολή. Το συνολικό ποσό που συγκεντρώθηκε για την ανέγερση του κτιρίου ήταν 132.556 γρόσια. Στην κυρία είσοδο της σχολής υπήρχε μαρμάρινη πλάκα με επιγραφή «Παρθεναγωγείον και Νηπιαγωγείον της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Ταταούλων 1859».
Το κτίριο του Παρθεναγωγείου ήταν ξύλινο, διώροφο με δέκα αίθουσες διδασκαλίας, αίθουσα διευθύνσεως και υπόγεια τραπεζαρία.
Το Παρθεναγωγείο ακολούθησε, όπως και το Αρρεναγωγείο, το Πατριαρχικό πρόγραμμα διδασκαλίας με επιπλέον διδασκαλία της Γαλλικής γλώσσας, της ραπτικής, του καλλιτεχνικού κεντήματος, της ωδικής και της γυμναστικής.
Μετά το 1928 η Σχολή λειτουργεί ως τετρατάξια και το 1937 κλείνει τις πύλες της πιθανότατα λόγω οικονομικών συνθηκών.
Σήμερα, στο χώρο που στεγαζόταν το Παρθεναγωγείο, υπάρχουν δύο πολυκατοικίες (από τις οποίες η μία ανήκει στην Κοινότητα -Vak?f Apt.-) χτισμένες μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1942, όπου στη συνέχεια κατεδαφίστηκε το κτίριο.
Αστική Σχολή Ταταούλων: Η σημερινή Αστική Σχολή των Ταταούλων έχει χτιστεί το 1886 κατόπιν μιας σημαντικής δωρεάς 100 χρυσών λιρών του μεγάλου ευεργέτη Παύλου Στεφάνοβικ Σκυλίτση και με την πρωτοβουλία των Εμ. Νοτάρη και Εμ. Ζεμπούλη. Η Σχολή βρίσκεται νότια του Αγίου Δημητρίου και ανάμεσα στους δρόμους Ατές Μποτζεγί και Σεφά Μεϊντανί.
Τα εγκαίνια του τριόροφου πλινθόκτιστου σχολικού κτιρίου, έγιναν με επισημότητα στις 31 Μαΐου 1887, ο δε Αγιασμός έγινε από τον Πατριάρχη Διονύσιο Ε’. Η επίσημη ονομασία της Σχολής, όπως υπάρχει και σε μαρμάρινη επιγραφή στην κυρία είσοδο, ήταν «Κεντρικόν Εκπαιδευτήριον Αρρένων». Στον δεύτερο όροφο της Σχολής υπάρχει μαρμάρινη επιγραφή όπου αναφέρονται οι μεγάλοι ευεργέτες.
Η Σχολή διέθετε 9 αίθουσες διδασκαλίας, διευθυντήριο και αίθουσα για τους Εφόρους της το οποίο χρησιμοποιόταν και για αίθουσα βιβλιοθήκης.
Μέχρι το 1898 η Σχολή λειτουργεί οκτατάξια και μετά για οικονομικούς λόγους επτατάξια, όπου για να ολοκληρωθούν οι γυμνασιακές σπουδές των μαθητών, συνέχιζαν σε ανώτερα Εκπαιδευτήρια στο Πέρα ή στο Φανάρι.
Η φοίτηση στη Σχολή καθώς και στα άλλα Σχολεία της Κοινότητας ήταν δωρεάν, γιατί τα έξοδα αυτών καλύπτονταν από τις χορηγήσεις της Εκκλησιαστικής Επιτροπής του Αγίου Δημητρίου και από τα έσοδα του μεγάλου χορού των Σχολών που γινόταν κάθε χρόνο στο Πέρα υπό την προστασία της Ρωσικής Πρεσβείας, η οποία είχε υπό την επίβλεψή της την εκπαιδευτική δραστηριότητα της Κοινότητας. Η ρωσική προστασία δόθηκε ως ένδειξη ευγνωμοσύνης, μετά τον ενταφιασμό στον αυλόγυρο του Αγίου Δημητρίου ενός Ρώσου αξιωματικού και 162 οπλιτών που είχαν πεθάνει στο ναύσταθμο του Κασήμ Πασά, όπου κρατούνταν ως αιχμάλωτοι του Κριμαϊκού πολέμου.
Στη Σχολή επίσης υπήρξε μέχρι την τελευταία μέρα λειτουργίας της μαθητικό συσσίτιο το οποίο ξεκίνησε να προσφέρει υπηρεσία το 1946 με πρωτοβουλία της Ζαφείρας Καρυστινού.
Οι πολιτικές συγκυρίες και οι μεταρρυθμίσεις επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οικονομική κατάσταση και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επί Τουρκικής Δημοκρατίας, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, τα Σεπτεμβριανά, οι απελάσεις του 1964, το Κυπριακό ζήτημα και πολλά άλλα καθορίζουν την αύξηση και τη μείωση του μαθητικού δυναμικού της Σχολής και γενικά των Ρωμαίικων Εκπαιδευτηρίων της Πόλης.
Σημαντικό είναι ότι μετά τα γεγονότα του 1955 ο αριθμός των μαθητών αυξάνεται και ανέρχεται άνω των 500, λόγω της μετακίνησης ομογενών οικογενειών προς τα Ταταύλα. Η νέα τότε Εκκλησιαστική Επιτροπή ως λύση προτείνει την ανέγερση ενός νέου σχολικού κτιρίου - επιβλητικό για την εποχή - στο οικόπεδό της που βρίσκεται στο τέλος της λεωφόρου Κουρτουλούς, αλλά η πρότασή της απορρίπτεται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Μετά από 10 χρόνια δηλαδή το 1964 μεσολαβούν οι απελάσεις και παρατηρείται σημαντική η μείωση μαθητών όπου οι ομογενείς μετακινούνται μαζικά προς την Ελλάδα.
Δυστυχώς στο τέλος του σχολικού έτους 2002-03 παύει πλέον στη Σχολή να ακούγεται η μαθητική φωνή αφού αποφοιτούν οι 2 τελευταίοι μαθητές της. Η συρρίκνωση του ρωμαίικου πληθυσμού δεν επιτρέπει μετά το 2003 νέα εγγραφή μαθητή στην ιστορική Σχολή.

     Η Εκκλησιαστική Επιτροπή το 2009 αποτάθηκε στο Υπουργείο Παιδείας για να της παραχωρηθεί άδεια παύσης της Σχολής. Κατόπιν απορρίψεως του αιτήματος συνεχίζεται ο νομικός αγώνας της Επιτροπής για να "κλείσει" το Σχολείο με σκοπό να αξιοποιηθεί επάξια με το ιστορικό της παρελθόν.

 

 

 
© Copyright 2011 All Rights Tatavla TM | Διεύθυνση: Ateş Böceği sok. No:2 34440 Kurtuluş / Istanbul / Turkey
τηλέφωνο: +90 212 250 62 48 - φαξ: +90 212 254 36 90 - e-mail: info@tatavla.org